Vreemd voorwerp ingeslikt? Dit doet u

Een sok, elastiekje, speelgoedje, draadje of stuk plastic. Honden en katten kunnen verrassende dingen inslikken. Soms passeert zo'n voorwerp vanzelf, maar het kan ook vastlopen in slokdarm, maag of darm. En juist daar zit het probleem: aan de buitenkant kunt u niet altijd zien of het voorwerp veilig onderweg is. Heeft uw hond of kat iets ingeslikt wat niet eetbaar is? Neem bij twijfel contact op met uw dierenarts en wacht niet eerst tot er klachten ontstaan.

In het kort

Heeft uw hond of kat een vreemd voorwerp opgegeten?

1. Probeer te achterhalen wat, hoeveel en wanneer.

2. Bel uw dierenarts voor advies.

3. Laat uw dier niet zelf braken met zout of andere huismiddelen.

4. Geef niet zomaar eten om het voorwerp “door te duwen”.

5. Trek nooit aan een touwtje of draad dat uit bek of anus hangt.

6. Bij batterijen, magneten, scherpe voorwerpen of naalden: direct dierenarts bellen.

7. Braken, buikpijn, sloomheid of niet willen eten? Niet afwachten.

Wat bedoelen we met een vreemd voorwerp?

Dierenartsen spreken ook wel van een corpus alienum: een voorwerp dat niet in het maag-darmkanaal thuishoort.

Bij honden gaat het bijvoorbeeld om:

• Sokken en ondergoed.

• Balletjes.

• Speelgoed.

• Stenen.

• Maiskolven.

• Botdelen.

• Plastic.

• Hout.

• Speentjes of kinderspeelgoed.

Katten hebben juist relatief vaak problemen met lange, dunne voorwerpen zoals:

• Touw.

• Wol.

• Lint.

• Dental floss.

• Elastiekjes.

• Kerstlint.

• Garen, soms met naald.

Vooral jonge dieren onderzoeken de wereld graag met hun bek. Honden krijgen een darmobstructie door vreemde voorwerpen vaker dan katten, terwijl katten relatief vaker zogenaamde lineaire vreemde voorwerpen inslikken. (merckvetmanual.com)

Waarom kan een vreemd voorwerp gevaarlijk zijn?

Een klein en glad voorwerp kan soms zonder problemen door maag en darmen gaan.

Maar dat is niet gegarandeerd.

Een voorwerp kan:

1. In de slokdarm blijven steken.

2. De uitgang van de maag blokkeren.

3. Een gedeeltelijke of volledige darmverstopping veroorzaken.

4. De darmwand beschadigen.

5. De bloedtoevoer naar een deel van de darm belemmeren.

6. Een perforatie veroorzaken.

Een onbehandelde darmobstructie kan leiden tot ernstige beschadiging van het darmweefsel en is een spoedsituatie. (merckvetmanual.com)

Extra gevaarlijk: touwtjes en draadjes bij katten

Een touwtje lijkt misschien onschuldig, maar kan juist bijzonder riskant zijn. Een uiteinde kan bijvoorbeeld onder de tong of in de maag blijven vastzitten, terwijl de rest verder door de darm wordt getrokken. De darm kan daarbij als een harmonica samenplooien en het draad kan de darmwand beschadigen. (merckvetmanual.com)

Ziet u draad uit de bek of anus hangen? Trek er nooit aan. Neem contact op met uw dierenarts.

Batterij, magneet of scherp voorwerp ingeslikt?

Daarbij zou ik niet afwachten.

Voorbeelden zijn:

• Knoopcelbatterijen.

• Andere batterijen.

• Een of meerdere magneten.

• Naalden.

• Vishaken.

• Satéprikkers.

• Scherpe stukken bot of plastic.

Bij dit soort voorwerpen kan naast verstopping ook directe beschadiging van weefsel ontstaan. Bel direct uw dierenarts, ook wanneer uw hond of kat nog volledig normaal lijkt.

Welke klachten kunnen optreden?

De verschijnselen hangen af van de plaats van het voorwerp en of de doorgang gedeeltelijk of volledig geblokkeerd is.

Let onder andere op:

• Braken.

• Kokhalzen of veel slikken.

• Niet willen eten.

• Sloomheid.

• Buikpijn.

• Een gespannen buik.

• Diarree.

• Persen zonder normale ontlasting.

• Slechts kleine beetjes ontlasting.

• Uitdroging.

• Ander gedrag bij optillen of aanraken van de buik.

Braken en verminderde eetlust behoren tot de meest voorkomende signalen van een maag-darmobstructie, maar klachten kunnen sterk variëren. (merckvetmanual.com)

Wordt uw hond of kat tijdens het afwachten minder actief, eet hij slechter of verandert de ontlasting? Gebruik dan ook de 2-minutencheck voor hond en kat om veranderingen systematisch te volgen.

Mijn dier heeft iets ingeslikt maar heeft nog geen klachten

Dat is gunstig, maar geen garantie dat het probleem voorbij is. Bel de dierenarts en vertel zo precies mogelijk:

1. Welk voorwerp is ingeslikt?

2. Hoe groot is het?

3. Hoeveel zijn er verdwenen?

4. Wanneer gebeurde het?

5. Hoe groot en zwaar is uw dier?

6. Heeft uw dier inmiddels gegeten, gedronken, gebraakt of ontlasting gehad?

Sommige kleine, gladde voorwerpen kunnen onder veterinaire controle worden gevolgd. Bij andere voorwerpen is snelle verwijdering verstandiger.

De keuze tussen afwachten, endoscopie of operatie hangt af van het soort voorwerp, de ligging en de toestand van uw dier. (merckvetmanual.com)

Moet ik mijn hond laten braken?

Doe dit niet zelf. Zout, waterstofperoxide en andere huismiddelen kunnen gevaarlijk zijn. Bovendien is braken bij sommige voorwerpen juist ongewenst, bijvoorbeeld bij scherpe objecten. De dierenarts kan beoordelen of het veilig en zinvol is om braken op te wekken. Bij katten wordt thuis laten braken sowieso afgeraden.

Geef ik brood, ontbijtkoek of ander voer?

Nee, geef niet op eigen initiatief extra voer om een voorwerp verder door het darmkanaal te “duwen”. Dat helpt niet betrouwbaar en kan behandeling lastiger maken. Wanneer endoscopie of narcose nodig blijkt, is een gevulde maag bovendien ongunstig. Vraag daarom eerst aan uw dierenarts of uw dier mag eten en drinken.

Hoe weet de dierenarts waar het voorwerp zit?

De dierenarts begint meestal met de voorgeschiedenis en lichamelijk onderzoek.

Daarna kunnen afhankelijk van de situatie nodig zijn:

• Röntgenfoto's.

• Echografie.

• Bloedonderzoek.

• Soms herhaalde beeldvorming.

Niet ieder voorwerp is rechtstreeks zichtbaar op een röntgenfoto. Soms zijn vooral veranderingen in het maag-darmkanaal zichtbaar die op een obstructie wijzen. (merckvetmanual.com)

Kan het zonder operatie worden verwijderd?

Soms wel.

Braken opwekken

Kort na opname kan de dierenarts dit in geschikte gevallen overwegen.

Endoscopie

Wanneer het voorwerp nog in slokdarm of maag zit, kan het soms via een flexibele scoop worden verwijderd.

Controleren of het passeert

Bij een klein, glad voorwerp en een dier zonder klachten kan de dierenarts soms kiezen voor controle met herhaalde beeldvorming.

Operatie

Bij een vastgelopen voorwerp, darmobstructie, perforatierisico of verslechtering kan een operatie noodzakelijk zijn.

Bij een vastgestelde maag-darmobstructie is snelle behandeling belangrijk, omdat de bloedvoorziening van de darm in gevaar kan komen. (merckvetmanual.com)

Signaal en actie

Waarom vooral pups en jonge honden extra aandacht verdienen

Veel jonge honden onderzoeken met hun bek. Een sok wordt een speeltje. Een steentje wordt interessant. En een zacht kinderspeeltje kan in enkele seconden verdwijnen. Maak de omgeving daarom letterlijk puppyproof:

1. Wasgoed buiten bereik.

2. Speelgoed aanpassen aan formaat en kauwgedrag.

3. Afvalbak afsluiten.

4. Kleine kinderspeeltjes opruimen.

5. Kauwproducten onder toezicht aanbieden.

6. Oefenen met “los” en “laat”.

Heeft uw hond de gewoonte om stenen, textiel of andere niet-eetbare dingen op te eten? Bespreek dit dan ook met uw dierenarts. Herhaald eten van niet-eetbare materialen wordt pica genoemd en kan verschillende oorzaken hebben.

Katten: let op speelgoed met draad

Bij katten zit het gevaar vaak in aantrekkelijk bewegend speelgoed. Hengeltjes, lintjes, wol en touw zijn uitstekend om mee te spelen, maar berg ze na afloop op. Laat een kat niet onbeheerd spelen met:

• Garen.

• Wol.

• Cadeaulint.

• Elastiekjes.

• Haarbandjes.

• Dental floss.

• Naald en draad.

Dat voorkomt een probleem dat vaak heel eenvoudig te voorkomen was.

De poep controleren: nuttig, maar niet genoeg

Wanneer de dierenarts adviseert om een klein voorwerp af te wachten, kunt u de ontlasting controleren. Maar alleen kijken of u het voorwerp terugvindt is niet voldoende. Let ook op:

• Normale eetlust.

• Geen braken.

• Normale activiteit.

• Geen buikpijn.

• Normale ontlasting.

Wordt uw dier tijdens het afwachten ziek? Neem dan opnieuw contact op met uw dierenarts. Bij voorwerpen die op röntgenfoto's zichtbaar zijn, kan de dierenarts met herhaalde foto's controleren of het daadwerkelijk verder door de darm beweegt. (merckvetmanual.com)

Wanneer is het echt spoed?

Bel direct een dierenarts wanneer uw hond of kat:

1. Een batterij, magneet of scherp voorwerp heeft ingeslikt.

2. Herhaaldelijk braakt.

3. Geen water binnenhoudt.

4. Erg sloom wordt.

5. Duidelijke buikpijn heeft.

6. Een sterk opgezette buik krijgt.

7. Instort of zeer zwak wordt.

Ook een voorwerp dat in de slokdarm vastzit vraagt snelle behandeling.

Voorkomen is eenvoudiger dan terugvinden

We onderschatten soms hoe snel iets kan verdwijnen. Een Labrador heeft geen minuten nodig voor een sok. Een kat kan een stukje draad binnen enkele seconden naar binnen werken. Kijk daarom eens vanuit uw dier naar uw huis: Wat ligt er op neushoogte? Wat kan worden losgekauwd? Wat past in de bek? Die korte controle voorkomt soms een lange avond bij de dierenarts.

Wilt u meer praktische informatie over gezondheid, voeding en verzorging? Bekijk dan onze tips en advies voor honden.

Vragen?

Neem gerust contact op met ons op: [email protected]